Waar komt de naam cappuccino vandaan?

Wie van melk in zijn koffie houdt, houdt meestal ook van cappuccino. Cappuccino is een espresso waaraan warme melk en melkschuim is toegevoegd. Lekker! Vaak wordt er ook nog kaneel- of cacaopoeder overheen gestrooid, maar nooit door de echte barista…

Espresso, melk en melkschuim: dat is een cappuccino. Deze koffie ontstond in Italië, aan het begin van de vorige eeuw, niet lang na de uitvinding van de espressomachine. In Italië voegden ze al snel melk aan hun espresso toe, bij wijze van ontbijt. Veel Italianen zien melk namelijk als een soort maaltijd, daarom wordt een cappuccino vaak ’s ochtends gedronken op weg naar het werk. Soms samen met een zoet broodje – een ‘cornetto’ – vaak ook niet.

Kapucijner wordt cappuccino

Hoewel de cappuccino dus al meer dan honderd jaar bestaat, heeft het zijn naam pas in de jaren vijftig van de vorige eeuw gekregen. Wie de naam bedacht heeft weet niemand meer, maar cappuccino betekent ‘kleine kap’ in het Italiaans, verwijzend naar de monnikskap van de Kapucijner monniken. Kapucijner aapjes danken op hun beurt hun naam weer aan deze monniken, omdat het rondje bruin haar op hun hoofd lijkt op de monnikskappen van de Kapucijner monniken. Bruin met wit; een kapje: cappuccino. Regelmatig wordt ‘cappuccino’ fout geschreven; als ‘cappuchino’ met ‘ch’. Misschien omdat in het Engels de Kapucijner monniken ‘capuchin monks’ heten en de aapjes ‘capuchin monkeys’.

Cappuccino verovert de wereld

Pas na de Tweede Wereldoorlog wint cappuccino aan populariteit, grotendeels omdat in die tijd de espressomachines steeds beter werden en steeds meer cafés espresso’s serveerden. En voor een cappuccino heb je een espresso nodig… De vraag naar cappuccino begon in Italië, daarna in Groot- Brittannië en vandaar uit naar de rest van Europa. Het duurde nog een hele tijd voordat de VS aan een cappuccino toe was, maar inmiddels zijn ze allang om, mede dankzij Starbucks… Waarschijnlijk was Groot-Brittannië het eerst aan de beurt omdat de Britten, anders dan de rest van de Europeanen, altijd al melk in hun koffie deden. Het heeft even geduurd, maar inmiddels kijkt gelukkig zelfs in het kleinste gehucht niemand meer op als je een cappuccino bestelt.

Soorten cappuccino

Een klassieke cappuccino bestaat uit een mooie, vers gezette espresso waar je een ongeveer twee centimeter dikke laag warme melkschuim op schenkt. Maar je hebt bijvoorbeeld ook de cappuccino chiaro – een ‘lichte’ cappuccino, waar meer melkschuim op geschonken wordt. En de cappuccino scuro – een donkere cappuccino waar, jawel, minder melkschuim op gaat dan in de klassieke cappuccino. Gewone stervelingen willen nog wel eens wat cacao- of kaneelpoeder over het schuim strooien, maar dan weet je meteen dat je niet met een echte barista van doen hebt. In professionele baristakringen is dat namelijk absoluut not done, omdat daarmee het schuim sneller verdwijnt.

Barista Cappuccino

Je hebt dan ook cappuccino en cappuccino. Een echte cappuccino krijg je van een echte barista. Niet zomaar een scheut koffie met wat gekookte, opgeklopte melk maar een kunstwerk waar veel barista-eer in gelegd wordt… Het belangrijkste van een cappuccino is de structuur en de temperatuur van de warme melk. Tijdens het stomen vormen zich kleine luchtbelletjes in de melk, waardoor er ‘microschuim’ ontstaat. Dit geeft de melk een fluweelachtige structuur.

Cappuccino Art

Het is nog niet eenvoudig om precies de goede hoeveelheid schuim in de melk te krijgen – en dan ook de nog op de juiste temperatuur. De perfecte temperatuur van geschuimde melk is 70C. Als de melk te heet is verbrandt de espresso – niet bevorderlijk voor de smaak. Maar te koude melk koelt de espresso af; ook niet goed. Een nauwkeurig werkje dus, de perfecte cappuccino bereiden. En dan creëert een ervaren barista ook nog vaak een prachtig kunstwerk in het melkschuim van je cappuccino…

Zelf cappuccino zetten

Al wordt hij waarschijnlijk wat minder elegant, je kunt natuurlijk ook zelf cappuccino zetten. Een cappuccino bestaat uit een derde deel koffie, een derde deel warme melk en een derde deel melkschuim.

75 ml espresso of sterke koffie (1 kopje koffie)
75 ml warme melk
75 ml melkschuim

Zet een kopje espresso of hele sterke koffie. Warm de melk op, al roerende; dan krijg je mooi schuim. Doe de koffie in een mok en giet de warme melk erbij, daarna pas het schuim. Zorg dat het melkschuim iets boven het kopje uitsteekt. Tot slot: zoals eerder gezegd: een barista strooit nooit cacaopoeder over de cappuccino. Maar als je het lekker vindt doe je het natuurlijk gewoon wel.